Babušnica

Opština Babušnica je deo Pirotskog okruga. Okružena je pirotskom i belopalanačkom opštinom sa severa, bugarskom granicom sa istoka, opštinama Vlasotince i Crna Trava sa juga i opštinom Gadžin Han sa zapada.

Luznica
Sedište opštine je Babušnica, a čini je još 52 sela:

Aleksandrovac,
Berduj,
Berin Izvor,
Bogdanovac,
Bratiševac,
Brestov Dol,
Vava,
Valniš,
Veliko Bonjince,
Vojnici,
Vrelo,
Vuči Del,
Gornje Krnjino,
Gornji Striževac,
Gorčinci,
Grnčar,
Dol,
Donje Krnjino,
Donji Striževac,
Draginac,
Dučevac,
Zavidince,
Zvonce,
Izvor,
Jasenov Del,
Kaluđerevo,
Kambelevci,
Kijevac,
Leskovica,
Linovo,
Ljuberađa,
Malo Bonjince,
Masurovci,
Mezgraja,
Modra Stena,
Našuškovica,
Ostatovica,
Preseka,
Provaljenik,
Radinjinci,
Radosinj,
Radoševac,
Rakita,
Rakov Dol,
Raljin,
Resnik,
Stol,
Strelac,
Studena,
Suračevo,
Crvena Jabuka,
Štrbovac

Geografija

Babušnica se nalazi na magistralnom putu M-9 od Leskovca ka Pirota koji povezuje autoput E-75 (ka jugu Evrope) i autoput E-80 (ka istoku Evrope). Udaljena je 65 km jugoistočno od Niša, 25 km jugozapadno od Pirota i 55 km severoistočno od Leskovca.

Opština

Babušnička opština je smeštena u dolini reke Lužnice i na obroncima okolnih planina. Reka Lužnica gradi Lužničku kotlinu koja ima nadmorsku visinu između 470 i 520 metara. Babušnica se nalazi na 485 metara nadmorske visine. Lužničku kotlinu okružuje Suva planina na zapadu, planina Ruj na jugu i Vlaška planina na severoistoku. Suva planina počinje od sela Ljuberađa i proteže se ka severozapadu, a najviši vrh u Babušničkoj opštini je 1.535 metara (dalje ka severozapadu je Trem, 1.810 metara). Južno od sela Ljuberađa počinje gromadna planina Ruj sa najvišim vrhom 1.706 metara. Ova planina se produžuje ka jugu u Vlasinsku planu, Čemernik, Besnu kobilu i dalje kroz Makedoniju. Veoma upadljiv vrh istočno od Babušnice je Stolski kamen sa nadmorskom visinom od 1.239 metara. On je obronak Vlaške planine čiji je najviši vrh visok 1.442 metra.

Reka Lužnica izvire na severu opštine blizu sela Radoševac. Neposredno pre sela Ljuberađa postaje znatno veća zbog nekoliko vrela i izvora koja se nalaze na vrlo malom prostoru. Ranije se na tom mestu reka uvećavala nekoliko puta, ali je sada najveći deo tih vrela i izvora iskorišćen za niški vodovod. Poznata osobina Suve planine je da na samoj planini skoro da nema izvora, tako da voda izvire u obliku vrela na njenim obroncima. Međutim, Ruj nije takva planina, tako da sa te strane dolazi reka Murgovica, sastavljena od mnogobrojnih planinskih potoka. U Ljuberađi se ova reka spaja sa Lužnicom, dalje teče pod imenom Lužnica do sela Svođe koje pripada Vlasotinačkoj opštini i tu se spaja sa rekom Vlasinom. Manji deo opštine zahvataju reke Jerma i Tegošnica.

Klima

Babušnica ima nešto hladniju klimu nego što bi se to očekivalo za njenu geografsku širinu i dužinu zbog nešto veće nadmorske visine, kao i zbog efekta temperaturne inverzije koji je karakteristika lužničke kotline, odnosno hladan vazduh pada noću na dno kotline tako da su noći prilično hladne (to je naročito upadljivo leti).

Turizam

Najznačajniji turistički centar u opštini Babušnica je Zvonačka Banja. Nalazi se na 28 km istočno od Babušnice. Otprilike isto toliko ima i od Pirota, odnosno 14 km putem ka Dimitrovgradu (to je put Niš — Sofija), a zatim još 14 km dolinom reke Jerme. Ova banja nalazi se na 680 metara nadmorske visine na izuzetno atraktivnoj planinskoj lokaciji, a pre svega poznata je po svom blagotvornom uticaju na nervni sistem čoveka i pitkom lekovitom mineralnom vodom temperature 28°. Hotel Mir poseduje dva otvorena i jedan zatvoreni bazen.

Trenutno se gradi malo veštačko jezero na Raljinskoj rečici koja je pritoka Murgovice. Planira se da jezero bude dugačko oko 200 metara i široko oko 40 metara. Brana je postavljena neposredno iznad niza vodopada na Raljinskoj rečici koji su poznati pod imenom skokovi. Jezero će biti oko 500 metara udaljeno od sela Raljin koje se nalazi na putu od Babušnice ka Zvonačkoj banji.

Privreda:

Tigar (pogon Tigra za proizvodnju proizvoda od gume koji je u sastavu Mišelina),

Prvi Maj Standard, preduzeće za proizvodnju odeće (koji vodi nemačka firma),

Lisca, tekstilna industrija (radi u kooperaciji sa Liscom iz Sevnice),

D-Kompani,

Balkan, preduzeđe za proizvodnju uređaja za podizanje i prenošenje (u sastavu MIN),

IMT (u sastavu IMT Boljevac),

Ciglana,

Lužnica, hemijska industrija

Tekstilkolor.

Legende

Za Babušničku opštinu i Lužničku kotlinu vezano je više legendi i narodnih verovanja:

Po jednoj legendi planina Stol („Stolski kamen“ ili u žargonu „Stolski kamik“) je dobila ime zbog toga što, posmatrana iz daljine, izgleda kao sto (stol).

Po drugoj legendi planina Stol je zaravnjena jer je svojevremeno Marko Kraljević stao na tu planinu i bacio kamen čak na drugu planinu.

Po sličnoj legendi je Marko Kraljević sa susednog brda skočio na „Stol“ i od siline ga zaravnio. To mesto odakle je navodno Marko Kraljević skočio se zove „Skokovje“.

Po legendi jedan od izvora reke Lužnice u selu Ljuberađa nema dno. To mesto se zove „Komaričko vrelo“ ili „Komarički vir“.Na tom mestu u njega pada voda sa visine i izvire voda iz dubine tako da pored velike dubine voda ima nepravilno kretanje (kovitlanje). Osim toga u tom vrelu (viru) ima mnogo rastinja tako da se do dna klasičnim metodama ne može dopreti. Ljudi su, navodno pokušavali, motkama i konopcem na kome je vezan kamen, da dođu do dna ali nisu uspevali. Priča se da su se tu ranije mnogi kupači udavili zbog „lude hrabrosti“ i neopreznosti.

Reka Murgovica koja se u selu Ljuberađa uliva u reku Lužnicu je navodno dobila naziv po tome što je često mutna („murgava“) (zbog sastava zemljišta kroz koje protiče ova reka se i kod malih kiša zamuti).

Sport, lov i ribolov

Fudbalski klub „Lužnica”

Karate klub „Tigar”

Košarkaski klub „Budućnosti” – trenutno ne fukncionise

Šahovski klub „Lužnica”

Opštinska organizacija ribolovaca „Mladi ribar”

Lovačko društvo „Zec”

Mediji

Radio Babušnica 96,5

Iz projekta Wikipedia